En Düşük Emekli Maaşı 20 bin TL’ye çıkıyor: Geçime yeter mi?
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan ve sosyal güvenlik sisteminde kapsamlı değişiklikler içeren kanun teklifi kapsamında, en düşük emekli aylığının yükseltilmesine yönelik etki analizi tamamlandı. Analiz, düzenlemenin milyonlarca emeklinin gelirini artıracağını ancak yaşam maliyetleri karşısında hâlâ ciddi bir geçim sorununu ortadan kaldırmayacağını ortaya koydu. Hazırlanan çalışmaya göre halen 16 bin 881 lira olan en düşük emekli aylığı, 2026 yılı Ocak ayından itibaren 20 bin liraya çıkarılacak. Böylece uzun süredir yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı altında alım gücü eriyen emeklilere taban bir gelir güvencesi sağlanması amaçlanıyor. Bu artıştan yararlanacak emekli sayısında da ciddi bir yükseliş öngörülüyor. Mevcut durumda yaklaşık 4 milyon emekli en düşük aylık uygulamasından faydalanırken, yeni düzenleme ile bu sayının yaklaşık 5 milyona yaklaşması bekleniyor. Bu artış özellikle dul ve yetim aylığı alan, kök aylığı düşük olan vatandaşlar açısından kritik bir destek niteliği taşıyor. Bütçeye ağır maliyet Etki analizine göre bu artışın 2026 yılı bütçesine toplam maliyeti 110 milyar lirayı aşacak. Bunun yaklaşık 66 milyar liralık bölümü yılın ilk yarısında, kalan kısmı ise ikinci yarısında oluşacak. Artışın doğrudan merkezi bütçeden karşılanacağı ve sosyal güvenlik harcamalarının bütçe içindeki payını daha da yükselteceği belirtiliyor. Ekonomistler, sosyal devlet anlayışı açısından bu tür artışların gerekli olduğunu vurgularken, artan emekli sayısı karşısında sistemin sürdürülebilirliğinin korunmasının da hayati önemde olduğuna dikkat çekiyor. Emekliler için nefes, ama yeterli mi? 20 bin liralık taban maaş, kâğıt üzerinde önemli bir artış gibi görünse de sahadaki ekonomik gerçekler bu tutarın hâlâ yetersiz olduğunu gösteriyor. Özellikle büyükşehirlerde kira, fatura ve gıda giderlerinin ulaştığı seviyeler, emekli maaşlarını hızla eritiyor. Birçok emekli için aylık gelir, temel ihtiyaçları karşılamaya dahi yetmez hale gelirken, borçlanma ve aile desteği yaygın bir geçim yöntemi haline gelmiş durumda. Dul ve yetim aylığı alan kesimler için ise tablo daha da ağır. Uzmanlara göre emekli maaşları yalnızca zam oranlarıyla değil, gerçek yaşam maliyetine göre tanımlanmış bir geçim eşiğiyle değerlendirilmek zorunda. Aksi halde yapılan artışlar kısa süreli bir rahatlama sağlasa da yüksek enflasyon karşısında hızla etkisini kaybediyor. Torba yasa içinde geliyor En düşük emekli aylığı düzenlemesi, Meclis gündemindeki torba yasa teklifinin yalnızca bir parçası. Teklifte kamu personeli, sosyal güvenlik, idari düzenlemeler ve çeşitli mali haklara ilişkin çok sayıda başlık yer alıyor. Ancak toplumda en büyük yankıyı emekli maaşlarına ilişkin düzenleme yarattı. Yasanın kabul edilmesi halinde milyonlarca emeklinin gelirinde artış yaşanacak. Buna karşın, bu artışın gerçek yaşam koşullarına ne kadar karşılık verdiği ve sistemin uzun vadede nasıl dengeleneceği önümüzdeki dönemin en kritik tartışma başlıkları arasında olacak. ANALİZ KUTUSU 20 bin TL emekli aylığı gerçek hayatta neye yetiyor?** Gider Kalemi Yaklaşık Tutar Kira (mütevazı ev) 25.000 – 30.000 TL Doğalgaz + Elektrik 4.000 – 6.000 TL Su + apartman giderleri 1.000 – 2.000 TL Gıda 7.000 – 9.000 TL Ulaşım 1.000 – 1.500 TL Telefon + internet 600 – 1.000 TL Sağlık ve ilaç 1.000 – 2.000 TL Toplam minimum yaşam maliyeti: 39.000 – 51.000 TL Bu tabloya göre 20 bin TL’lik en düşük emekli maaşı, temel yaşam giderlerinin dahi yarısını karşılamakta zorlanıyor. Bu durum emeklilerin büyük bölümünü fiilen açlık sınırının altına itiyor.
