103 yıl önce: İstanbul işgalden böyle kurtuldu

6 Ekim 1923’te Türk ordusunun İstanbul’a girişiyle yaklaşık 5 yıl süren işgal sona erdi. Şehir, Mehmetçik’i bayraklar ve büyük bir coşkuyla karşıladı.

İstanbul’da 103 yıl önce bugün tarihi bir gün yaşandı İstanbul, bundan 103 yıl önce bugün, Millî Mücadele’nin zaferini sokaklarında yaşadı. Yıllarca işgal altında kalan şehir, 6 Ekim 1923’te Türk ordusunun İstanbul’a girmesiyle yeniden Mehmetçik’e kavuştu. Sirkeci’den Harbiye’ye uzanan tarihi güzergâhta yaşanan büyük coşku, İstanbul’un hafızasına kazınan en önemli günlerden biri oldu. İstanbul’un fiilî işgali, Mondros Mütarekesi’nin ardından 13 Kasım 1918’de başladı. Yaklaşık beş yıl boyunca işgal güçlerinin kontrolünde kalan şehirde, Millî Mücadele’nin başarıya ulaşmasıyla birlikte yeni bir dönem başladı. Lozan Barış Antlaşması’nın ardından İtilaf kuvvetlerinin İstanbul’dan çekilmesiyle Türk ordusunun şehre dönüşünün önü açıldı. Son İtilaf birlikleri 2 Ekim 1923’te İstanbul’dan ayrılırken gözler 6 Ekim’e çevrildi. Mehmetçik İstanbul’a doğru yola çıktı Türk ordusunun İstanbul’a girişine 3. Kolordu Komutanı Mirliva Şükrü Naili Paşa kumanda etti. Birliklerin bir bölümü, 6 Ekim sabahı Hereke’den İstanbul’a hareket etti. Seyr-i Sefain İdaresi’ne ait Pendik vapuruyla Marmara’ya açılan Türk askerleri, İstanbul’a doğru ilerlerken adaların önlerinden geçti. Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada’da kıyılara çıkan vatandaşlar, yıllardır özledikleri Türk askerlerini selamladı. Pendik vapurunun Yavuz zırhlısının yanından geçişi de günün dikkat çeken anlarından biri oldu. Türk donanmasının önemli sembollerinden Yavuz’un mürettebatı, İstanbul’a ilerleyen Türk birliklerini selamladı. Ardından tarihi an geldi. Sirkeci İskelesi’nde büyük buluşma Pendik vapuru Sirkeci İskelesi’ne yanaştığında İstanbul sokakları insan seline dönüşmüştü. Türk bayraklarıyla donatılan çevrede halk, askerlerini karşılamak için sabahın erken saatlerinden itibaren toplanmıştı. Şükrü Naili Paşa’yı İstanbul Valisi Haydar Bey, İstanbul Komutanı Selahaddin Adil Paşa ve şehrin ileri gelenleri karşıladı. Kurbanlar kesildi, dualar edildi, çiçekler dağıtıldı. Türk askerlerinin Sirkeci’den Babıâli ve Divanyolu üzerinden Harbiye’ye ilerleyişi sırasında kalabalık giderek büyüdü. Öğrenciler, izciler, esnaf ve İstanbul halkı Mehmetçikleri büyük bir sevgiyle karşıladı. Öyle ki oluşan yoğunluk nedeniyle birliklerin ilerlemesi zaman zaman güçleşti. O gün İstanbul’un sokaklarında yalnızca bir askerî geçiş yaşanmıyordu. Yıllardır işgal altında bulunan bir şehir, kendi ordusuna yeniden kavuşuyordu. 13 Kasım 1918’de başlayan fiilî işgal, 6 Ekim 1923’te Türk ordusunun İstanbul’a girmesiyle sona erdi. Aradan geçen 103 yıla rağmen 6 Ekim, İstanbul’un işgalden kurtuluşunun ve Millî Mücadele’nin İstanbul’daki zaferinin simge günlerinden biri olmayı sürdürüyor. Bu tarihi gün, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Millî Mücadele’nin bütün kahramanlarını, Şükrü Naili Paşa’yı ve vatan uğruna mücadele eden aziz şehitleri bir kez daha rahmet, minnet ve saygıyla hatırlatıyor. 6 Ekim 1923, İstanbul’un yeniden özgürlükle buluştuğu gün olarak tarihteki yerini koruyor.