Alanda Satanda Dikkat: Yenilenmiş Ürünlerde Her şey Değişti!

Yenilenmiş ürünlerde kapsam genişletildi, televizyonlar dahil edildi. Hem online hem mağazada 14 gün şartsız cayma hakkı getirildi, sistem sıkı denetime alındı.

Yenilenmiş Ürünlerde Devrim: 14 Günlük Cayma Hakkı Resmileşti   Türkiye’de ikinci el teknoloji pazarını doğrudan ilgilendiren yeni düzenleme, tüketici hakları açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik”, hem ürün yelpazesini genişletiyor hem de tüketici güvenliğini güçlendiren yeni kuralları hayata geçiriyor. Yeni düzenleme ile birlikte artık yalnızca cep telefonu, tablet, akıllı saat, oyun konsolu ve modem gibi ürünler değil, televizyonlar da yenilenmiş ürün kapsamına alındı. Bu adım, özellikle yüksek maliyetli elektronik ürünlerde ikinci el tercih eden tüketiciler için daha güvenli bir alışveriş ortamı oluşturmayı hedefliyor. Yönetmeliğin en dikkat çeken başlıklarından biri ise 14 günlük şartsız cayma hakkı oldu. Buna göre tüketiciler, ister internet üzerinden ister fiziksel mağazadan satın almış olsun, yenilenmiş bir ürünü hiçbir gerekçe göstermeden 14 gün içinde iade edebilecek. Bu uygulama, ikinci el elektronik piyasasında uzun süredir tartışılan güven sorununun azaltılması açısından kritik bir adım olarak görülüyor. Ayrıca oluşturulacak Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile her cihaz için dijital bir sicil kaydı tutulacak. Böylece ürünün hangi işlemlerden geçtiği, hangi parçalarının değiştirildiği ve teknik geçmişi şeffaf biçimde görüntülenebilecek. Bu sistem, aynı zamanda çalıntı veya kayıp ürünlerin piyasaya girişini engellemeyi amaçlıyor. Yenileme merkezleri için sermaye şartının artırılması, denetim mekanizmalarının sıkılaştırılması ve KDV avantajları gibi düzenlemeler de sektörün daha kurumsal bir yapıya kavuşmasını sağlayacak.   Bakanlığın hazırladığı "Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlandı. Yönetmelikle, kullanılmış malların yenilenmiş olarak tekrar satışa sunulmasına ilişkin uygulama usul ve esasları düzenlendi. Bakanlıktan söz konusu düzenlemeye ilişkin yapılan açıklamada, ikinci el piyasasında alışverişe konu olan teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili olarak tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak için yeni düzenlemelerin hayata geçirildiği belirtildi. Açıklamada, düzenlemelerle, cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin garantili şekilde yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesinin amaçlandığı bildirildi. Hem internetten hem de mağazadan satın alınan ürünler için cayma hakkının getirildiği kaydedilen açıklamada, "Yeni düzenlemeyle yalnızca internet alışverişlerinde değil, fiziki olarak mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de tüketiciler 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaktır." ifadeleri kullanıldı. YÜBİS ile dijital sicil kaydı oluşturulacak Açıklamada, Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile her cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulacağı, hangi parçaların değiştirildiği ve hangi işlemlerin yapıldığının erişime sunulacağı belirtilerek, şu ifadelere yer verildi: "Kayıp, kaçak ve çalıntı ürün sorgusu kayıtları, ilgili yenileme merkezi ve bu merkezler adına işlem yapan tüm işletmelerin bilgileri ve YÜBİS üzerinden ulaşılabilir ürün sertifikaları, tüketicilerin erişimine sunulmaktadır. Mevcut düzenlemede cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamında yer almaktaydı. Yeni yönetmelikle televizyonlar da kapsama dahil edilerek tüketici güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmaktadır. Yenileme merkezleri için asgari sermaye şartı 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltilmiştir. Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacaktır. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri, kurulan komisyon tarafından askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecektir. Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecektir." Açıklamada, yenilenmiş cep telefonları için taksit avantajı getirildiği, yenileme merkezleri ve bunlara bağlı yetkili satıcılarca satılan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranının yüzde 1'e düşürüldüğü anımsatıldı. Düzenlemeyle bu uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçilmesine katkı sağlanacağı bildirilen açıklamada, bu doğrultuda elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmalarının geliştirildiği ifade edildi. Bugüne kadar 1,6 milyon ürün yenilendi Açıklamada, bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek tekrar piyasaya kazandırıldığının bilgisi verilerek, şunlar kaydedildi: "Söz konusu sistemin, elektronik atıkların azalması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi, israfın ve çevreye verilen zararın önlenmesi suretiyle ülke ekonomisine katkı sağladığı bilinmektedir. Yapılan yeni düzenlemelerle ekosistemin olumlu etkilerinin artarak devam edeceği değerlendirilmektedir. Bakanlık olarak bu yönetmelikle hem çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hem de tüketicilerin ikinci el pazarında mağdur olmasının önüne geçilerek güvenli alışveriş ortamı oluşturulması hedeflenmektedir." Öte yandan yönetmelik, 1 Ağustos'ta yürürlüğe girecek.