Dört dörtlük bir hayat, mutluluğu garanti etmiyor

Her şeyi yolunda görünen kişiler de mutsuz olabilir. Uzmanlar, uzun süren isteksizlik ve kaybının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Ailesi, işi ve sosyal çevresiyle her şey yolunda görünen kişiler de mutsuzluk yaşayabiliyor. Uzmanlar, uzun süren isteksizlik ve keyif kaybının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.   İnsanın çevresinde ailesi, dostları, sevenleri olabilir. İşi yolunda gidebilir, sosyal yaşamı hareketli olabilir ve dışarıdan bakıldığında hiçbir eksiği yokmuş gibi görünebilir. Ancak bütün bunlara rağmen kişi kendisini mutsuz, huzursuz ya da yalnız hissedebilir. Çünkü yaşam koşullarının iyi olması, insanın iç dünyasında da her şeyin yolunda olduğu anlamına gelmiyor.   Kalabalıkların arasında hissedilen yalnızlık, bazen kişinin duygularını paylaşamaması, anlaşılmadığını düşünmesi ya da kurduğu ilişkilerde beklediği duygusal yakınlığı bulamamasıyla bağlantılı olabiliyor. Bu nedenle kişinin çevresindeki insan sayısı veya sahip olduğu imkânlar, ruhsal açıdan nasıl hissettiğini tek başına açıklamaya yetmiyor.   Medicana Kadıköy Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Cengiz Başoğlu da kişinin yaşam koşulları iyi olsa bile mutsuzluk, huzursuzluk ve isteksizlik yaşayabileceğine dikkat çekiyor. Başoğlu'na göre ruhsal iyi oluş yalnızca iş başarısı, aile ilişkileri veya maddi güvenceyle ölçülemiyor; kişisel beklentiler, geçmiş deneyimler ve kişinin kendisiyle kurduğu ilişki de bu süreçte etkili olabiliyor.   Kalabalıklar içinde yalnız hissetmek mümkün   Aile bağlarının güçlü olması, geniş bir arkadaş çevresine sahip olmak veya sevilen biri olmak, kişinin her zaman kendisini iyi hissetmesini sağlamayabiliyor. İnsan bazen en yakınlarının yanında bile duygularını anlatmakta zorlanabiliyor. Bazen de hayatındaki olumlu gelişmelere rağmen içinde bulunduğu ruh halini anlamlandıramıyor.   Böyle durumlarda kişi, mutsuzluğunu açıklayamadığı için kendisini suçlayabiliyor. Hayatında şikâyet edilecek belirgin bir sorun olmadığını düşünerek üzülmeye, yorulmaya veya isteksiz hissetmeye hakkı yokmuş gibi davranabiliyor. Oysa dış koşulların olumlu olması, yaşanan duygusal güçlükleri kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.   Başoğlu, kişinin sıkıntısını “Bir nedenim yok, dolayısıyla böyle hissetmemeliyim” düşüncesiyle bastırmasının sorunun fark edilmesini ve ihtiyaç duyduğu desteği aramasını geciktirebileceğini belirtiyor.   Mutsuzluk her zaman kendisini üzüntüyle göstermiyor   Ruhsal açıdan yaşanan güçlükler yalnızca ağlama, yoğun üzüntü veya kaygı şeklinde ortaya çıkmıyor. Bazı kişilerde daha önce keyif alınan etkinliklere karşı ilginin azalması, enerji kaybı, isteksizlik ve sosyal ilişkilerden uzaklaşma gibi değişiklikler görülebiliyor.   Sabahları güne başlamakta zorlanmak, dikkati toplamakta güçlük çekmek, uyku düzeninin değişmesi ve karar vermenin zorlaşması da dikkate alınması gereken belirtiler arasında bulunuyor. Kişi günlük işlerini yapmayı sürdürse bile bunları yerine getirmek için eskisinden daha fazla çaba harcayabiliyor.   Bu nedenle kişinin yalnızca işine gidip gitmediğine, ailesiyle ilgilenip ilgilenmediğine veya sorumluluklarını yerine getirip getirmediğine bakmak yeterli olmuyor. Bunları hangi ruhsal yük altında sürdürdüğü de önem taşıyor.   Her mutsuzluk depresyon anlamına gelmiyor   Mutsuzluk, yorgunluk ve isteksizlik gibi belirtiler tek başına depresyon tanısı koymak için yeterli değil. Belirtilerin süresi, şiddeti, birlikte görülme biçimi ve günlük yaşam üzerindeki etkisi, değerlendirme sürecinde dikkate alınıyor.   Üzüntü, hayal kırıklığı, kaygı ve zaman zaman yaşanan isteksizlik insan yaşamının doğal bir parçası. Önemli olan her olumsuz duyguyu ortadan kaldırmaya çalışmak değil, bu duyguların ne zaman ortaya çıktığını, ne kadar sürdüğünü ve kişinin yaşamını nasıl etkilediğini anlayabilmek.   Prof. Dr. Cengiz Başoğlu, ruhsal durum değerlendirilirken belirtilerin yalnızca iş yoğunluğuna, yaşanan sorunlara veya kişilik özelliklerine bağlanmaması gerektiğine işaret ediyor. Biyolojik etkenlerin, kişisel deneyimlerin, ilişkilerin ve yaşam koşullarının birlikte ele alınması, kişinin ihtiyaçlarına uygun bir yaklaşım belirlenmesine yardımcı oluyor.   Uzun süren değişimler görmezden gelinmemeli   Mutsuzluk ve isteksizlik uzun süre devam ediyor, kişinin iş veya aile yaşamını etkiliyor ya da sosyal ilişkilerinde belirgin değişikliklere yol açıyorsa uzman desteği alınması önem taşıyor. Özellikle daha önce keyif veren etkinliklere ilginin kaybolması, umutsuzluk hissi, uyku ve iştah düzenindeki belirgin değişiklikler göz ardı edilmemeli.   Psikiyatrik değerlendirme yalnızca bir hastalığa tanı koymayı değil, kişinin yaşadığı belirtilerin olası nedenlerini anlamayı ve ihtiyaçlarına uygun destek yöntemlerini belirlemeyi de amaçlıyor. Değerlendirme sonucunda psikoterapi, ilaç tedavisi veya farklı destek seçenekleri gündeme gelebiliyor. Uygulanacak yaklaşım, kişinin durumuna göre belirleniyor.   Dört dörtlük görünen bir yaşam, her zaman mutlu hissetmenin garantisi değil. İnsanın çevresinde çok sayıda insan bulunması da duygusal açıdan hiç yalnızlık yaşamayacağı anlamına gelmiyor. Bu nedenle önemli olan, kişinin neye sahip olduğundan çok nasıl hissettiğini fark etmesi ve uzun süre devam eden ruhsal değişimleri görmezden gelmemesi.