Fırtına Sonrası Kıyılarda Akdeniz Foku Görüldü: Uzak Durun

Antalya ve Muğla sahillerinde dinlenen nesli tehlikedeki Akdeniz fokları görüntülendi. Uzmanlar uyardı: Yaklaşmayın, temas etmeyin, dinlenmelerine izin verin.

Antalya ve Muğla kıyılarında son günlerde sahile çıkarak dinlenen Akdeniz foklarının görülme sıklığı arttı. Özellikle fırtınalı hava ve sert deniz koşullarının ardından kıyıya yönelen fokların bazı plajlarda kameralara yansıması üzerine uzmanlardan peş peşe uyarılar geldi. Nesli tehlike altında bulunan türün korunması için vatandaşların hayvanlara yaklaşmaması ve fiziksel temasta bulunmaması gerektiği vurgulandı. Son günlerde Konyaaltı Plajı, Mermerli Plajı ve Akyarlar kıyıları başta olmak üzere Alanya ve Bodrum sahil şeridinde görüntülenen Akdeniz foklarının dinlenme davranışı gösterdiği belirtildi. Görüntülerde bazı vatandaşların foklara yaklaşmaya çalıştığı, hatta hayvanın yaşayıp yaşamadığını kontrol etmek amacıyla dokunmak istediği görüldü. Uzmanlar ise bu tür davranışların ciddi risk oluşturduğuna dikkat çekiyor. Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, Akdeniz fokunun dünya genelinde sayısı oldukça sınırlı olan endemik bir tür olduğunu belirterek, korunmasının hayati önem taşıdığını söyledi. Yapılan bilimsel araştırmalara göre dünyada yaklaşık 700 ila 1000 arasında Akdeniz foku bulunduğunu aktaran Gökoğlu, bu popülasyonun yaklaşık 300–350’sinin Yunanistan kıyılarında, yaklaşık 120’sinin ise Türkiye kıyılarında yaşadığının tespit edildiğini ifade etti. Gökoğlu, fokların yaşam döngüsünün çoğu kişi tarafından yanlış bilindiğini belirterek, bu canlıların sürekli denizde kalmadığını vurguladı. Akdeniz foklarının denizde avlandıktan sonra dinlenmek için kayalık kıyılardaki mağara ve oyuklara çekildiğini söyleyen Gökoğlu, son dönemde etkili olan fırtınaların bu doğal barınma alanlarını geçici olarak kullanılamaz hale getirdiğini dile getirdi. Sert dalga ve rüzgâr koşulları nedeniyle yuvalarında kalamayan fokların uzun süre açık denizde kalmak zorunda kaldığını belirten Gökoğlu, bu nedenle yorulan hayvanların zaman zaman kıyıya çıkarak dinlenmeyi tercih ettiğini kaydetti. Bu davranışın doğal olduğunu belirten uzmanlar, insan müdahalesinin ise süreci tehlikeye çevirebildiğini söylüyor. Dinlenme aşamasındaki bir fokun çevresinin kalabalık tarafından sarılması, fotoğraf çekmek için yaklaşılması ya da temas kurulmasının hayvan üzerinde stres yarattığı belirtiliyor. Uzmanlara göre ürken fok dinlenmesini tamamlayamadan yeniden denize dönüyor ve bu durum hayvanın yaşam mücadelesini zorlaştırıyor. Özellikle yavrulama döneminde olan bireyler için bu tür rahatsızlıkların daha büyük risk taşıdığı ifade ediliyor. Akdeniz foklarında yavrulama döneminin sonbahar aylarıyla birlikte başladığını hatırlatan Gökoğlu, kıyı mağaralarında yavru bulunma ihtimalinin yüksek olduğuna dikkat çekti. Bu alanlara dalış yapılmaması ve teknelerle girilmemesi gerektiğini vurgulayan Gökoğlu, zıpkınla balık avlayanlar ve serbest dalış yapanların mağara içlerine kadar ilerlemesinin ciddi tehdit oluşturduğunu söyledi. Anne fokların yavrularının bulunduğu alanlarda daha hassas davrandığını belirten Gökoğlu, rahatsız edilen anne bireyin mağarayı terk edebileceğini ve yavrunun tek başına kalabileceğini ifade etti. Bu durumda yavrunun beslenemeyerek yaşamını yitirme riski bulunduğunu belirten uzmanlar, geçmiş yıllarda bu nedenle yavru kayıpları yaşandığını hatırlattı. Öte yandan bu yıl şu ana kadar bildirilen bir yavru kaybı olmamasının sevindirici bir gelişme olduğu ifade ediliyor. Uzmanlar, kamuoyunun bilinçli davranması halinde bu nadir türün korunmasının mümkün olduğunu vurguluyor. Yetkililer, sahilde dinlenen bir fok görüldüğünde yaklaşılmaması, suya yönlendirilmemesi ve beslenmeye çalışılmaması gerektiğini belirtiyor. Yaralı ya da risk altında olduğu düşünülen durumlarda ise doğrudan ilgili kurumlara ve çevre koruma birimlerine bilgi verilmesi isteniyor. Türkiye kıyılarının en önemli doğal miraslarından biri olarak gösterilen Akdeniz foklarının korunması için toplumsal farkındalığın artırılması gerektiği belirtilirken, uzmanlar tek bir bilinçsiz temasın bile telafisi zor sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.