Küresel piyasalarda jeopolitik alarm: Petrol yükseldi, borsalar geriledi

ABD-İran gerilimi küresel piyasalarda risk iştahını düşürdü. Petrol 110 dolara yaklaşırken Avrupa ve Asya borsalarında satış baskısı güçlendi.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilimin enerji arzına yönelik kaygıları artırmasıyla güne negatif başladı. ABD ile İran arasındaki çatışmanın genişleyebileceği endişesi yatırımcıların risk iştahını azaltırken, yükselen petrol fiyatları küresel enflasyon beklentileri üzerindeki baskıyı yeniden gündeme taşıdı.   Piyasalarda son dönemde şirket bilançolarına ilişkin iyimser beklentiler öne çıksa da jeopolitik gelişmelerin yeniden belirleyici olması, yatırımcıların temkinli hareket etmesine neden oldu.   Petrol fiyatlarında jeopolitik baskı   ABD ile İran arasında arabuluculuk girişimlerinin sürdüğüne yönelik beklentilere rağmen bölgeden gelen çatışma haberleri risk algısını yükseltti. Enerji altyapısına yönelik olası tehditler, petrol arzının kesintiye uğrayabileceği endişelerini güçlendirdi.   Bu gelişmelerin etkisiyle aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı 110 dolar seviyesine yaklaştı. Petrol fiyatlarındaki yükselişin kalıcı hale gelmesi durumunda küresel ölçekte enflasyonist baskıların yeniden güç kazanabileceği değerlendiriliyor.   ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya'ya yönelik yaptırım ve tarifelerde sağladığı muafiyetin Rus petrolü ve yakıt arzını artırabileceği beklentisi piyasada dengelenme unsuru olarak görülürken, Orta Doğu'daki gelişmeler enerji piyasasındaki belirsizliği koruyor.   Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'da farklı bölgelere balistik füze, seyir füzesi ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediğini öne sürmesi de bölgedeki tansiyonun enerji piyasaları üzerindeki etkisini artırdı.   Wall Street'te karışık görünüm   ABD borsalarında önceki gün teknoloji ve yapay zeka şirketlerindeki toparlanma devam etti. S&P 500 yüzde 0,41, Nasdaq yüzde 1,11 yükselirken Dow Jones yüzde 0,07 geriledi.   Ancak ABD endeks vadeli kontratlarının yeni güne karışık başlaması, yatırımcıların jeopolitik riskler ile açıklanacak şirket bilançoları arasında denge aradığını gösterdi.   Piyasaların bugün özellikle ABD iş gücü piyasasına ilişkin veriler ile konut ve imalat göstergelerine odaklanması bekleniyor. Verilerin, ABD ekonomisinin görünümü ve Merkez Bankasının faiz politikasına ilişkin beklentiler üzerinde etkili olması bekleniyor.   Avrupa'da satış baskısı   Jeopolitik risklerin yanı sıra Avrupa'daki siyasi ve sosyal gelişmeler de bölge piyasalarında baskı oluşturdu.   Fransa'da artan şiddet olaylarının ardından bazı bölgelerde kısmi sokağa çıkma yasağı uygulanmasına yönelik adımlar atılması yatırımcıların risk algısını artırırken, İtalya'da yüksek akaryakıt fiyatlarına tepki gösteren kamyon ve tır şoförlerinin eylemleri ekonomik endişeleri gündeme taşıdı.   Avrupa borsalarında satışlar belirginleşti. İngiltere'de FTSE 100 yüzde 1,08, İtalya'da FTSE MIB yüzde 1,55, Almanya'da DAX 40 yüzde 1,18 ve Fransa'da CAC 40 yüzde 1,11 değer kaybetti.   Avro/dolar paritesi ise yüzde 0,2 yükselişle 1,1234 seviyesine çıktı.   Asya'da teknoloji hisseleri öncülüğünde düşüş   Asya piyasalarında da negatif görünüm hakim oldu. Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji maliyetleri üzerindeki olası etkileri ve yapay zeka yatırımlarının karlılığına yönelik soru işaretleri teknoloji hisselerinde satışları hızlandırdı.   Yapay zeka yatırımlarına yüksek maruziyeti bulunan Japon SoftBank Group'un hisseleri yüzde 6,2 geriledi.   Günün ilerleyen bölümünde Japonya'nın Nikkei 225 endeksi yüzde 1,4, Çin'in Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4, Hong Kong Hang Seng yüzde 1,2 ve Güney Kore Kospi yüzde 4,3 düşüş kaydetti.   Çin'de ise 1 yıllık kredi faiz oranı yüzde 3, 5 yıllık kredi faiz oranı yüzde 3,5 seviyesinde tutuldu. Böylece her iki oranda da uzun süredir değişiklik yapılmadı.   Borsa İstanbul'da kritik seviyeler   Yurt içinde de küresel satış dalgasının etkileri hissedildi. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,49 değer kaybıyla 11.430,14 puandan tamamladı.   VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise akşam seansında yüzde 0,23 yükseldi.   Dolar/TL önceki günü 49,5440 seviyesinden tamamlarken, yeni günde bankalararası piyasada 49,5740 seviyesinden işlem görüyor.   Piyasalarda ayrıca Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Mahmut Sütcü ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül'ün görevden alınmasına ilişkin kararlar da yakından takip ediliyor. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcılığına ise Kutluhan Taşkın getirildi.   Analistler, BIST 100 endeksinde 11.300 ve 11.200 puan seviyelerini destek, 11.500 ve 11.600 puan seviyelerini ise direnç olarak değerlendiriyor.   Gözler yoğun veri takviminde   Küresel piyasaların yönü açısından bugün açıklanacak ekonomik veriler de yakından izlenecek.   Türkiye'de net uluslararası yatırım pozisyonu, Almanya'da ÜFE ve ZEW ekonomik beklentileri, İngiltere'de işsizlik oranı ve Avro Bölgesi cari işlemler dengesi yatırımcıların takip edeceği başlıca veriler arasında bulunuyor.   ABD tarafında ise özel sektör istihdamı, konut başlangıçları, inşaat izinleri, Philadelphia Fed göstergeleri ve bekleyen konut satışları açıklanacak.   Piyasalarda temel soru ise jeopolitik gerilimin enerji fiyatları üzerindeki baskısının ne kadar süreceği olacak. Petrol fiyatlarında yeni yükselişlerin enflasyon beklentilerini yeniden bozması halinde, küresel merkez bankalarının faiz indirimlerine ilişkin beklentilerin de bundan etkilenebileceği değerlendiriliyor.   Bu nedenle yatırımcıların bugün hem Orta Doğu'dan gelecek haber akışını hem de açıklanacak makroekonomik verileri birlikte izlemesi bekleniyor.