Öğrenci affında milyonları ilgilendiren ayrıntı: Kapılar yeniden açılıyor

Üniversiteye dönüş umudu taşıyan binlerce öğrenci için kritik süreç başladı. Peki yeni öğrenci affı kimleri kapsıyor, daha önce aftan yararlananlar yeniden başvurabilecek mi?

Üniversite hayali yarım kalanlar için yeni bir fırsat Yıllar önce yarım bırakılan bir üniversite eğitimi, bazıları için yalnızca tamamlanmamış birkaç ders anlamına geliyor. Kimileri ekonomik nedenlerle, kimileri ailevi sorunlar nedeniyle, kimileri ise hayatın getirdiği başka zorunluluklar yüzünden üniversiteyle bağını koparmak zorunda kaldı. Aradan geçen yıllar, o yarım kalan hikâyeyi değiştirmese de şimdi yeni bir kapının açılması, binlerce kişi için yeniden umut anlamına geliyor. 9 Ağustos'ta yürürlüğe giren öğrenci affı düzenlemesi, yalnızca üniversiteyle ilişiği kesilenleri değil, kapsamı ve ayrıntıları nedeniyle daha geniş bir öğrenci kitlesini yakından ilgilendiriyor. Özellikle daha önce çıkarılan öğrenci aflarından yararlanmış olanların da yeni düzenlemeden faydalanabileceklerinin açıklanması, düzenlemenin en dikkat çekici noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar'ın açıklamaları, öğrencilerin kafasındaki birçok soruya da yanıt niteliğinde. Daha önce aftan yararlanmış olmak, yeni aftan yararlanmanın önünde engel oluşturmayacak. Üstelik halen öğrenci olduğu halde belirli koşullarda aftan yararlanabilecek kişiler de bulunuyor. Bu nedenle düzenlemeden yararlanabilecek toplam kişi sayısının şimdiden kesin olarak ortaya konulması kolay görünmüyor. Burada asıl dikkat edilmesi gereken nokta ise yalnızca “af çıktı” demek değil. Hangi öğrencinin hangi şartlarla dönebileceği, azami öğrenim sürelerinin nasıl hesaplanacağı, kapanan veya artık öğrenci almayan bölümlerde nasıl bir yol izleneceği ve yatay geçiş imkanlarının nasıl uygulanacağı büyük önem taşıyor. Özellikle eğitimini tamamlayarak yeni bir meslek edinmek isteyenler açısından bu düzenleme, geçmişte yarım kalan bir üniversite hikâyesini yeniden yazma fırsatı sunuyor. Ancak öğrencilerin başvuru süresini ve kendi durumlarına ilişkin şartları dikkatle incelemeleri gerekiyor. Çünkü bazıları için bu yalnızca bir af değil; yıllar önce yarım kalan bir eğitime, diplomaya ve belki de yeni bir kariyere yeniden başlama fırsatı olabilir. Öğrenci affı kimleri kapsıyor? YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar'ın verdiği bilgilere göre düzenleme oldukça geniş bir öğrenci kitlesini kapsıyor. Daha önceki öğrenci aflarından yararlanmış olanlar da yararlanmamış olanlar da yeni aftan faydalanabilecek. Bir programa yerleştirildiği halde kayıt yaptıramayanlar ile ön lisanstan doktoraya kadar herhangi bir programa kayıtlıyken ilişiği kesilenler de düzenlemenin kapsamı içerisinde bulunuyor. Ancak bazı suçlardan mahkum olanlar ile hukuka aykırı yollar veya sahte evrak nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilenler aftan yararlanamayacak. Azami süre nasıl hesaplanacak? Düzenlemenin öğrenciler açısından en fazla merak edilen başlıklarından biri de azami öğrenim süresi. İntibak edilen sınıf veya yarıyıl dikkate alınarak öğrencinin kalan azami öğrenim süresi hesaplanacak. Tıp ve diş hekimliği gibi uygulamalı eğitimlerde ise intörnlük aşamasına ulaşmış öğrenciler için özel bir uygulama yapılacak. Son başvuru tarihi 9 Aralık Öğrenci affından yararlanmak isteyenlerin başvurularını 9 Aralık'a kadar yapması gerekiyor. YÖK Başkanı Özvar, üniversitelerin düzenlemeyle ilgili çalışmalarına başladığını belirtirken, öğrencilerin kendi programlarının durumunu ve kişisel haklarını dikkatle incelemeleri gerektiğine dikkat çekiyor. Yeni düzenleme, üniversite eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalanlar için önemli bir ikinci şans sunarken, özellikle daha önceki aflardan yararlanmış kişilerin de yeniden başvuru yapabilecek olması, öğrenci affının en dikkat çekici ayrıntılarından biri olarak öne çıkıyor.   Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, AA muhabirine, 9 Ağustos'ta Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, öğrenci affı ve yükseköğretime yönelik düzenlemeleri içeren kanuna ilişkin açıklamalarda bulundu. Af yasasının oldukça kapsamlı olduğunu belirten Özvar, yasanın geniş kesimleri öğrencilikten istifade ettirecek nitelikte olduğunu ifade etti. Öğrenci affından yararlanması beklenen kişi sayısına ilişkin değerlendirme yapan Özvar, şu anda öğrenci olan ancak aftan yararlanma süresinin son günü 9 Aralık'a kadar kaydını sildirip, affa müracaat edebilecek kişiler bulunması sebebiyle, kaç kişinin affa başvurabileceğini tahmin etmenin kolay olmadığını dile getirdi. Mevcut öğrenciler arasında da aftan istifade edebileceklerin bulunması dolayısıyla sayıyı tespit etmenin zor olduğunu vurgulayan Özvar, "Eğer ikinci grup öğrencileri dışarıda bırakacak olursak, yaklaşık yarım milyon ilişiği kesilmiş öğrencinin başvurabileceğini değerlendirebiliriz. Ama ikinci grubu da katacak olursak rakamın ne olacağını tahmin etmek oldukça güç." dedi. Özvar, "Daha önceki aflardan yararlananlar da yararlanmayanlar da bu aftan istifade edebilecekler. Dolayısıyla ister başvurmuş ister başvurmamış olsunlar, herhangi bir şekilde başvuru yapıp yapmaması bu aftan yararlanmasına mani değil." bilgisini verdi. Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkum olanların, düzenlemeden yararlanamayacağına dikkati çeken Özvar, hukuki olmayan yollar veya sahte evrak nedeniyle ilişiği kesilen kişilerin de aftan faydalanamayacağını belirtti.   "Bugüne kadar çıkartılmış en geniş kapsamlı af yasalarından biri" Prof. Dr. Özvar, aftan yararlanarak üniversiteye dönen öğrencilerin azami öğrenim sürelerinin hesaplanma işlemlerine ilişkin, şu bilgileri paylaştı: "Lisans mezunu olmak isteyen, 4 yıllık bir programda okuyan bir öğrencimiz bölümünü 7 senede bitirmek zorundadır, normal şartlar altında. Biz o 7 yıllık süreyi azami süre olarak adlandırıyoruz. İlişiği kesilmiş bir öğrenci, diyelim ki 4 yıllık lisans bölümüne kayıt yaptırmak istiyor, 3'üncü sınıfa intibak ettirildi. 3'üncü sınıfa kayıt olduğu için 2 senelik süre azami süreden sayılıyor. O zaman geriye kalan 5 sene içerisinde bu öğrenci lisans bölümünü bitirmek zorundadır. Dolayısıyla intibak edildiği sömestr veya yıl hesaba katılmak suretiyle azami süre hesap edilmektedir. 4'üncü sınıfa geçtiğinde 3 yıl bitirdiği kabul ediliyor. Geriye 4 yıl kalmış oluyor, o zaman azami süre önünde 4 yıl olacaktır. Dolayısıyla kayıt olduğu sömestr veya sınıf neyse, programın kaçıncı yılıysa o hesaba katılarak azami süre hesap edilmektedir." Tıp ve diş hekimliği gibi mesleki veya uygulamalı eğitim içeren programlarda okuyan öğrencilerin istisna teşkil ettiğini belirten Özvar, "Eğer bu öğrenciler intörnlük aşamasına ulaşmışsa, yani kendilerinden beklenen teorik derslerin tamamını başarmış ama tam intörnlüğe geldiğinde azami süre sebebiyle ilişiği kesilmişse, bu öğrencilerde azami süre uygulanmayacaktır. Mezun olana kadar intörnlüğü bitirmesi kendilerinden beklenecektir. Bunun diğer mesleki uygulama ihtiva eden programlar için de geçerli olduğunu ifade edeyim." açıklamasında bulundu. Özvar, bir programa yerleştirildiği halde kayıt yaptıramamış olanlar veya ön lisanstan doktoraya kadar bir programa kayıtlı olup ilişiği kesilenlerin, hazırlık sınıfında olsalar dahi aftan yararlanabileceğini vurgulayarak, "Bu, bugüne kadar çıkartılmış en geniş kapsamlı af yasalarından bir tanesidir." dedi. "Yatay geçiş, önce kendi programına kayıt yaptırmak şartıyla mümkün" Aftan yararlanmak isteyen öğrencinin ilişiğinin kesildiği programın, kapatılmış olması ya da öğrenci almaması durumunda izlenen adımları anlatan Özvar, şunları kaydetti: "Üniversitelerimiz, müracaat eden kişinin programı kapatılmışsa veya herhangi bir sebeple öğrenci almıyorsa, eşdeğer bir programa kayıt yapması için gerekli işlemleri tesis edecekler. Fakat eşdeğer programa kayıt yaparken başarı sıralaması ve taban puanları da fevkalade önemli. Dolayısıyla o programın taban puanlarını dikkate almak suretiyle ona paralel bir eşdeğer programa öğrencimiz veya ilgili gencimizin kaydının yapılması gerekecektir. Eğer bu da olmazsa, diyelim ki bir eşdeğer program bulunamadı, bu durumda üniversite YÖK ile temas edip bu konuda istişare yapmak suretiyle, gençlerimizin hiçbir şekilde mağdur edilmeden, herhangi bir programda eğitim öğretimine devam etmesinin imkanı hayata geçirilecektir." YÖK Başkanı Özvar, önce ilişiğin kesildiği programa kayıt yapılması durumunda yatay geçişin de öğrenci affı kapsamında olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti: "Hatta kendi fakültenizin içinde değil, kayıtlı olduğunuz üniversitenin dışında başka bir üniversitenin eşdeğer programına da yatay geçiş başvurusu yapabileceksiniz. Ama önce nereden öğrenciliğiniz kesilmişse orada öğrenci kaydınız yapılacak, o yoksa eşdeğer bir programa yapılacak. Diyelim ki iktisat veya uluslararası ilişkiler bölümündeydiniz. O puan türünde, ona eşdeğer üniversiteler programları zaten ilan edecekler. İktisat, işletme, çalışma ekonomisi veya diğer bir programa 'kayıt yaptırabilirsiniz' denecek ve intibakınız sağlanacaktır. Hangi sınıfa denk geliyorsanız, oradan itibaren eğitim öğretime kaldığınız yerden devam edebileceksiniz. Dolayısıyla yatay geçiş de önce kendi programına kayıt yaptırmak şartıyla mümkün olabilecektir." "Af gençlere yeni kariyer imkanı sunan bir düzenlemedir" Af yasasının uygulanmasında, YÖK'ün belirlediği usul ve esaslarla uyuşmayan durumların görülmesi halinde, üniversitelerin YÖK'e başvurması gerektiğini ifade eden Özvar, öğrencinin mağduriyetine yol açmadan uygun çözümler üretileceğini vurguladı. Özvar, 9 Aralık'a kadar aftan istifade edilebileceğini hatırlatarak, "Bugünden itibaren bütün üniversitelerimiz afla alakalı çalışmalarına başlamış vaziyetteler. Önümüzde birkaç ay var. Gençlerimizden bu fırsatı en iyi şekilde kullanmalarını bekliyoruz." ifadesini kullandı. Şu anda öğrenci olup azami süreden istifade etmek amacıyla öğrenciliği bırakarak, aftan yararlanmak isteyenlerin de hesaplarını iyi yapmaları, kendi programlarıyla alakalı çalışmaları gözden geçirmeleri tavsiyesinde bulunan Özvar, şu değerlendirmelerde bulundu: "Af yasasının getirdiği şey aslında yükseköğretime erişimin artmasına vesile oldu. Öğrencilikte başarılı olamayan veya öğrenciliğe devam edemeyen, öğrenciliği son bulmuş gençler için fırsat ortaya çıkartılmış oldu. Türk yükseköğretim sisteminin kapasitesinin ve erişilebilirliğinin geldiği noktayı göstermesi açısından da çok kıymetli olduğunu düşünüyorum. Tabii ister istemez üniversitelerimizin öğrenci sayılarında artış olacaktır, ama biz gençlerimizi kazanmak istiyoruz. Bütün üniversitelerimiz de gençlerimizin daha iyi bir gelecek için bu fırsattan istifade etmelerine her türlü desteği verecektir. Bu af yasasıyla bizim umut ettiğimiz şeylerden biri, gençlerimiz için yeni bir kariyer fırsatının doğmuş olmasıdır. Üniversitelerimizin ilgili programları ve bölümlerine yeniden kayıt yaptırmak suretiyle, sahip oldukları mesleklerin yanında kendilerine yeni bir meslek veya yeni bir kariyer çizgisi inşa edebileceklerdir. Af, Türkiye'de gençlere yeni kariyer imkanı sunan bir düzenlemedir."