Fransa’da eğitim isyanı büyüyor: Liseliler yeniden okulları kuşattı!

Fransa’da eğitim sistemindeki sorunlara karşı eylül ayında başlayan öğrenci hareketi, iki haftalık sonbahar tatilinin ardından yeniden gündeme geldi. Öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, yetersiz okul imkânları ve üniversiteye geçiş sistemine yönelik tepkiler nedeniyle harekete geçen lise öğrencileri, ülkenin farklı kentlerinde okul girişlerini kapatarak protestolarını sürdürdü. Başkent Paris'in yanı sıra Marsilya, Toulouse, Rennes ve Lyon'da öğrenciler yeniden sokaklara çıktı. Okul girişlerine çöp konteynerleri ve barikatlar yerleştirilirken bazı eğitim kurumlarında dersler aksadı. Marsilya genelinde 75 okulun eylemlerden etkilendiği, 7 lisede kuşatma eylemlerinin devam ettiği bildirildi. Toulouse'da ise Berthelot ve Arenes liselerinin önünde öğrencilerin kurduğu barikatlar nedeniyle okul girişleri engellendi. Eylül ayında başlayan hareket ülke geneline yayıldı 17 Eylül'de başlayan öğrenci hareketliliği, kısa sürede Fransa'nın farklı bölgelerine yayıldı. Başlangıçta öğretmen yetersizliği ve okullardaki fiziki koşullara yönelik tepkilerle ortaya çıkan protestolar, zamanla eğitimde fırsat eşitsizliği, üniversiteye yerleşme olanakları ve artan yaşam maliyetlerini de kapsayan geniş bir toplumsal hareketliliğe dönüştü. Eylemlerin önceki haftalardaki boyutu oldukça büyüktü. Ekim ayının başında 1000'i aşkın lise protesto veya grevlerden etkilenirken 222 okulda kuşatma eylemi gerçekleştirilmişti. Öğrenci sendikaları, üniversiteliler ve çeşitli toplumsal grupların da destek verdiği gösteriler, bazı kentlerde güvenlik güçleriyle yaşanan çatışmalara ve şiddet olaylarına kadar uzanmıştı. Tatil sonrasında yeniden başlayan eylemlerin ilk gününde ise ülke genelinde 41 okulun kuşatma altında olduğu veya kuşatma girişimlerinden etkilendiği açıklandı. Bu sayı önceki haftalara göre daha düşük olsa da öğrencilerin protesto kararlılığının sürdüğünü ortaya koydu. Hükümetten öğretmen açığına ve kalabalık sınıflara çözüm sözü Öğrencilerin haftalar süren tepkilerinin ardından Fransa hükümeti, 26 Ekim'de eğitim sistemine yönelik kapsamlı bir düzenleme paketi duyurdu. Eğitim Bakanı Édouard Geffray ile Yükseköğretim Bakanı Philippe Baptiste tarafından açıklanan plan, öğretmen istihdamından okul binalarının yenilenmesine kadar birçok alanda değişiklik içeriyor. Plan kapsamında lise ikinci sınıflarında öğrenci sayısının kademeli olarak en fazla 28'e indirilmesi hedefleniyor. Bu düzenlemenin 2027-2028 eğitim döneminde bütün liselerde uygulanması öngörülüyor. Öğretmen açığını gidermek amacıyla 920 sözleşmeli öğretmenin işe alım sürecinin tamamlanması planlanırken, 2027 bütçesi kapsamında 500 yeni öğretmen kadrosu oluşturulması da gündeme alındı. Ayrıca öğretmen yokluklarında derslerin boş geçmesini önlemek için okullara ek ders saatleri sağlanması kararlaştırıldı. Üniversiteye geçiş sistemi değişiyor Hükümetin açıkladığı düzenlemelerin önemli başlıklarından biri de öğrencilerin üniversite tercihlerinde kullandığı Parcoursup sisteminin yenilenmesi oldu. Mevcut sistemin 2028 yılına kadar yeni bir yapıyla değiştirilmesi planlanıyor. 2027 başvuru döneminden itibaren üniversite programlarının kabul kriterlerinin daha açık hâle getirilmesi ve başvurusu reddedilen adaylara gerekçelerin bildirilmesi hedefleniyor. Yükseköğretim kurumlarında 2027 ve 2028 yıllarında toplam 15 bin ek kontenjan açılması da hükümetin taahhütleri arasında bulunuyor. Bunun yanı sıra okul binalarının yenilenmesi için 2030'a kadar 4 milyar avroluk uygun koşullu kredi sağlanması, üniversite kampüslerine ise 2029'a kadar 1 milyar avroluk yatırım yapılması planlanıyor. Öğrenciler verilen sözleri yeterli bulmuyor Hükümetin açıkladığı pakete rağmen öğrenci temsilcileri, düzenlemelerin eğitim sistemindeki sorunları çözmek için yeterli olmadığını savunuyor. Özellikle üniversitelerdeki kontenjan yetersizliği, eğitimde fırsat eşitsizliği ve okullardaki öğretmen açığı konusunda daha kapsamlı adımlar atılmasını istiyorlar. Fransa Eğitim Bakanı Édouard Geffray ise protesto hakkının bulunduğunu ancak okul girişlerinin kapatılmasının yasal olmadığını belirtti. Bakan, 2 Kasım sabahındaki kuşatma girişimlerinin önceki haftalara kıyasla sınırlı kaldığını ifade etti. Fransa'da öğrencilerin yeniden başlattığı eylemler, hükümetin açıkladığı reform paketinin sahada nasıl karşılık bulacağına ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi. Eğitimde daha iyi koşullar isteyen gençler, taleplerinin yalnızca açıklamalarda kalmamasını, okullarda somut değişikliklere dönüşmesini bekliyor.