El Nino alarmı: Atmosferdeki karbondioksit 2027'de rekor kırabilir

Güçlü El Nino doğal karbon yutaklarını zayıflatabilir. Atmosferdeki CO₂ yoğunluğu 2027'de 432,2 ppm'ye çıkarak rekor kırabilir; uzmanlar rekor artış bekliyor.

Dünyayı etkilemesi beklenen güçlü El Nino, iklim kriziyle mücadelede yeni bir tehlikeyi gündeme taşıdı. 2027 yılına ilişkin bilimsel tahminler, atmosferdeki karbondioksit yoğunluğunda şimdiye kadar öngörülen en yüksek yıllık artışlardan birinin yaşanabileceğine işaret ediyor. Doğal karbon yutaklarının kapasitesinin zayıflaması ve insan faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonların etkisiyle atmosferdeki karbondioksit birikiminin hızlanması bekleniyor.   Atmosferdeki CO₂ miktarı 432,2 ppm'ye çıkabilir   İngiltere Meteoroloji Ofisinin (Met Office) analizine göre, atmosferdeki yıllık ortalama karbondioksit yoğunluğunun 2027 yılında 2026'ya kıyasla 3,51 ppm artarak 432,2 ppm seviyesine ulaşması öngörülüyor.   Bu tahmin, kurumun bugüne kadar öngördüğü en yüksek yıllık artış olarak dikkat çekiyor. Beklenen yükselişte yalnızca insan faaliyetlerinden kaynaklanan karbon salımları değil, güçlü El Nino koşullarının doğal sistemler üzerindeki etkileri de belirleyici olacak.   Doğanın karbon emme kapasitesi zayıflıyor   Dünya üzerindeki ormanlar, bitkiler, topraklar ve okyanuslar, insan faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan karbondioksitin önemli bir bölümünü doğal yollarla emiyor. Bu sistemler, iklim değişikliğinin etkilerini sınırlayan en önemli doğal mekanizmalar arasında bulunuyor.   Ancak El Nino dönemlerinde ortaya çıkan sıcaklık ve yağış değişimleri, doğal dengenin bozulmasına neden olabiliyor. Özellikle tropikal bölgelerde sıcaklıkların yükselmesi ve kuraklığın şiddetlenmesi, bitki örtüsünün atmosferden karbondioksit çekme kapasitesini azaltabiliyor.   Ormanların ve diğer doğal ekosistemlerin daha az karbon tutması, atmosfere salınan karbondioksitin daha büyük bölümünün havada kalmasına yol açıyor. Böylece insan faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonların atmosfer üzerindeki etkisi daha da belirginleşiyor.   El Nino olmasaydı artış daha düşük kalacaktı   Bilim insanları, El Nino'nun atmosferdeki karbondioksit artışına etkisini daha iyi anlayabilmek amacıyla karşılaştırmalı bir modelleme de gerçekleştirdi.   El Nino ile bağlantılı deniz yüzeyi sıcaklığı değişimlerinin hesaba katılmadığı senaryoda, 2027 yılı için atmosferdeki karbondioksit yoğunluğunun yıllık artışı 2,57 ppm olarak hesaplandı.   El Nino etkisinin dahil edildiği ana tahminde ise artışın 3,51 ppm'ye ulaşması bekleniyor. İki hesaplama arasındaki fark, doğal iklim olaylarının atmosferde biriken karbondioksit miktarını ne ölçüde etkileyebildiğini ortaya koyuyor.   Kuraklık riski birçok bölgeyi tehdit ediyor   Güçlü El Nino koşullarının özellikle tropikal kara bölgelerinde daha sıcak ve kurak hava şartlarına neden olması bekleniyor.   Kuraklık riskinin artabileceği bölgeler arasında Orta Amerika'nın bazı kesimleri, Batı Pasifik'teki ülkeler ve tropikal Güney Amerika bulunuyor.   Bu bölgelerde yaşanabilecek uzun süreli kuraklık, ormanların ve bitki örtüsünün gelişimini olumsuz etkileyebilir. Bunun yanı sıra orman yangını riskinin artması, doğal alanların zarar görmesine ve karbon tutma kapasitesinin daha da azalmasına neden olabilir.   1,5 derece hedefi açısından endişe verici tablo   Met Office bilim insanı Emily Wright, 2027 yılında atmosferdeki karbondioksit yoğunluğunda özellikle büyük bir artış beklediklerini belirterek güçlü El Nino'nun bu yükselişte önemli rol oynadığını ifade etti.   Wright, uzun vadeli karbondioksit artışının temel belirleyicisinin insan faaliyetleri olduğunu vurgularken bitkilerin, toprakların ve okyanusların normal koşullarda atmosfere salınan karbonun bir bölümünü emdiğini hatırlattı. El Nino dönemlerinde ise bu doğal sistemlerin daha az karbon tutması nedeniyle atmosferde daha fazla karbondioksit biriktiğini kaydetti.   Bilim insanlarının dikkat çektiği bir diğer konu, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi. Bu hedefe ulaşılabilmesi için sera gazı emisyonlarının hızla azaltılması ve atmosferdeki karbondioksit birikiminin kontrol altına alınması gerekiyor.   El Nino, atmosferdeki karbondioksit artış hızını yıldan yıla değiştirebilen doğal bir iklim olayı olsa da uzun vadeli yükselişin temel nedeni insan faaliyetleri olmaya devam ediyor.   Ortaya çıkan tablo, iklim kriziyle mücadelenin yalnızca doğal olayların seyrine bırakılamayacağını bir kez daha gösteriyor. Fosil yakıt kullanımının azaltılması, ormanların korunması ve karbon salımlarının düşürülmesi, küresel ısınmanın sınırlandırılması açısından hayati önem taşıyor.   Kalp Gazetesi | Haberin Kalbi