İklim değişikliğ tarihin izlerini de tehdit ediyor COP31'de gündeme taşınacak

İklim değişikliği yalnızca doğayı değil, binlerce yıllık tarihî mirası da tehdit ediyor. Antalya'da COP31 kapsamında bu tehlikenin su altındaki izleri dünyaya anlatılacak.

Kıyılardaki tarihî yapılar ve batıklar iklim tehdidi altında   Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), iklim değişikliğinin kültürel miras üzerindeki etkilerini de uluslararası gündeme taşıyacak. Akdeniz Üniversitesi öncülüğünde yürütülen bilimsel çalışmalarla özellikle kıyılarda ve su altında bulunan arkeolojik değerlerin karşı karşıya olduğu tehditler anlatılacak.   Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü Başkanı ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Hakan Öniz, iklim değişikliğinin etkilerinin su altındaki arkeolojik alanlarda giderek daha belirgin hâle geldiğini söyledi.   Öniz, özellikle sığ sularda bulunan gemi batıkları ile antik limanlar ve mendireklerin doğal afetlerden ciddi biçimde etkilendiğine dikkat çekti. Fırtınaların şiddetlenmesi, hortumların artması ve sellerin kıyı bölgelerinde oluşturduğu tahribatın tarihî kalıntıları da tehdit ettiğini belirten Öniz, bu değişimi yaklaşık 20 yıldır yakından gözlemlediklerini ifade etti.   Öniz, su altındaki ve kıyıdaki arkeolojik değerlerin iklim değişikliğinden doğrudan etkilendiğini vurgulayarak, özellikle sığ derinliklerdeki gemi batıkları ile kıyı yapılarının doğal olaylar karşısında daha savunmasız hâle geldiğini kaydetti.   COP31 ziyaretçilerine bilimsel çalışma ulaştırılacak   İklim değişikliğinin su altı ve kıyı kültür mirasına etkilerini uluslararası ölçekte görünür kılmak amacıyla Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) Su Altı Kültür Mirası Komisyonu tarafından kapsamlı bir kitap hazırlandı. AXA'nın desteğiyle basılan çalışma, COP31 kapsamında karar vericiler ve konferans ziyaretçileriyle buluşturulacak.   Doç. Dr. Hakan Öniz, özellikle Liderler Zirvesi'nin gerçekleştirileceği mavi bölgede bulunan karar vericilere kitabı ulaştırmayı hedeflediklerini belirtti. Kitaba karekod aracılığıyla tüm COP31 ziyaretçilerinin erişebileceğini ifade eden Öniz, ayrıca ICOMOS adına özel bir oturum düzenleneceğini açıkladı.   Türk Kültür ve Miras Vakfı, Akdeniz Üniversitesi ve UNESCO Türkiye Millî Komisyonunun desteğiyle gerçekleştirilecek oturumda Azerbaycan, İtalya, İspanya ve Polonya'dan uzmanlar bir araya gelerek iklim değişikliğinin kültürel miras üzerindeki etkilerini değerlendirecek.   Konferans alanında kurulacak stantlarda ziyaretçilere bilgi verilecek, hazırlanan kitap tanıtılacak ve konu görsel sunumlarla desteklenecek.   Antalya'da fotoğraf sergisi de açılacak   COP31 kapsamındaki çalışmalar yalnızca kitap ve bilimsel oturumlarla sınırlı kalmayacak. Doç. Dr. Hakan Öniz ile Dr. Ceyda Öztosun'un hazırladığı makalede Türkiye, Karadeniz ve Doğu Akdeniz'deki kültürel mirasın iklim değişikliğinden nasıl etkilendiği ele alınıyor.   Antalya Havalimanı'ndaki dijital panolarda gemi batıklarına ilişkin videoların gösterimine de başlandı. Ayrıca 13 Kasım'da havalimanının iç hatlar terminalinde iklim değişikliğinin su altı kültür mirasına etkilerini konu alan bir fotoğraf sergisi açılacak.   COP31, böylece iklim değişikliğinin yalnızca bugünün çevresel sorunlarından ibaret olmadığını, insanlığın binlerce yıllık ortak tarihini ve kültürel hafızasını da tehdit ettiğini ortaya koyan bilimsel çalışmalara ev sahipliği yapacak. Antalya'dan dünyaya verilecek mesaj ise açık: Kültürel mirası korumak, geçmişi geleceğe taşımanın yanı sıra iklim değişikliğiyle mücadelenin de önemli bir parçası.