Prof. Dr. Kaynak SELEKLER
Köşe Yazarı
Prof. Dr. Kaynak SELEKLER
 

ALZH EIMER TANISINI TESTLER DEĞİL UZMAN DOKTOR KOYAR. Prof. Dr. KAYNAK SELEKLER

Alzheimer hastalığı, meme kanseri ve prostat kanserinin toplamından daha fazla insanı etkiliyor. 65 yaş ve üzeri insanların %10'u, 85 yaşın üstündeki kişilerin üçte biri Alzheimer hastası ve 2050 yılına kadar bu sayının iki katına çıkması bekleniyor. Bilim insanları, beyindeki amiloid-beta plaklar (senil plaklar)’ı ve tau yumaklar (nörofibriler yumaklar)’ı oluşturan beta amiloid ve tau toksik proteinlerin Alzheimer hastalığına neden olduğunu kabul ediyor. PET taramaları ve beyin omurilik sıvısı analizi gibi daha önceki teşhis yöntemleri bu proteinleri hastalığın başlangıcında ve erken evresinde tespit edebiliyordu, ancak bunlar pahalı, invazif ve kolayca erişilemez yöntemler. Son yıllarda, merkezi sinir sistemi hastalığına bağlı protein değişikliklerinin kanda tespit edilebileceği gösterildi.  Daha yeni, daha ucuz, kan bazlı testler, Alzheimer riskinin hastalığının erken evrelerinde ve hatta semptomlar ortaya çıkmadan önce daha erken tespit edilmesini sağladı. Fırsat verildiğinde, Amerikalıların %90'ı, belirtiler olmasa bile Alzheimer hastalığı için kan biyobelirteç testi yaptıracaklarını söylüyor.  Özellikle, %80'i bir doktorun test istemesini beklemeyeceklerini, testi kendileri talep edeceklerini söylüyor.  Şirketler, yalnızca aile öyküsü veya bilişsel semptomlar konusunda endişeleri olanlara değil, herkese test yapılmasını öneriyor.  Test fiyatları yüzlerce ila binlerce dolar arasında değişiyor ve genellikle tekrar test yapılmasını teşvik etmek için tasarlanıyor. Kan alımları evde veya sertifikalı laboratuvarlarda yapılıyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Alzheimer hastalığının teşhisine yardımcı olmak için ilk kan testi  tanı cihazının piyasaya sürülmesini 16 Mayıs 2025’te onayladı. Bu ilk onaylanan test, hastalığın belirti ve semptomlarını gösteren 55 yaş ve üzeri yetişkin hastalarda Alzheimer hastalığıyla ilişkili amiloid plaklarının erken teşhisi için tasarlandı.  Bu bulgular, yeni kan testinin, bilişsel bozukluğu olan hastalarda test sırasında Alzheimer hastalığıyla ilişkili amiloid patolojisinin varlığını veya yokluğunu güvenilir bir şekilde tahmin edebileceğini gösteriyor. Bu test, hafıza kaybı ve bilişsel sorunların Alzheimer hastalığının bir sonucu olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilir ve hastaların hastalığı tedavi etmek için hâlihazırda onaylanmış ilaçlara daha erken erişimini sağlayabilir.  Diğer yandan Alzheimer Derneği de dahil olmak üzere evde yapılan testleri eleştirenler, uzman tarafından istenmeden ve daha onaylanmamış ve tüketici tarafından yapılan Alzheimer testlerinin düzenlenmesini sorun olarak görüyor. Dernek yaptığı açıklamada "testler yanlış pozitif sonuçlar verebilir, yani kişilerde aslında bunama olmadığı halde bunama olduğunu söyleyen sonuçlar çıkabilir” diyor. Yanlış pozitif sonuçlar, diğer klinik bilgilerle birlikte, Alzheimer hastalığı için uygunsuz bir teşhise ve gereksiz tedaviye yol açabilir. Bu durum psikolojik sıkıntıya, doğru teşhisin gecikmesine, masraflara ve gereksiz tedaviden kaynaklanan yan etki riskine yol açabilir. Diğer yandan yanlış negatif sonuç alanlar, aslında Alzheimer hastalığına sahip olabilir. Yanlış negatif sonuçlar, gereksiz ek tanı testlerine ve etkili tedavide potansiyel gecikmelere yol açabilir. Açıklamada, "bu ve diğer nedenlerden dolayı, Alzheimer Derneği, evde tarama testlerinin uzman bir hekim tarafından yapılacak kapsamlı bir muayenenin yerine kullanılamayacağına ve kullanılmaması gerektiğine inanıyor. Değerlendirme ve teşhis sürecinin tamamı, sorumlu ve nitelikli bir demans uzmanıyla sürekli bir ilişki çerçevesinde yürütülmelidir" deniyor. Kısaca Alzheimer hastalığı tanısını laboratuar tetkikleri değil, bu konuda uzman bir hekim koyar. ALZHEIMER HASTALIĞININ BAŞLANGICINDA SEMPTOMLAR HAFİF ve MÜPHEMKEN TANI NASIL KONUR? 1.HASTA HİKÂYESİ (YAKINLARINDAN ALINAN BİLGİ DÂHİL) 2.FİZİK VE NÖROLOJİK MUAYENE 3.LABORATUVAR İNCELEMELERİ (KAN BİYOKİMYASI) 4.NÖROPSİKOLOJİK TESTLER 5.GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ  (BT, MR, AMİLOİD PET, TAU PET) 6.BEYİN OMURİLİK SIVISI TETKİKİ  (BOS Biyobelirteçleri) 7.KAN İNCELEMELERİ (Kan Biyobelirteçleri) 8.GENETİK İNCELEME
Ekleme Tarihi: 31 Ocak 2026 -Cumartesi

ALZH EIMER TANISINI TESTLER DEĞİL UZMAN DOKTOR KOYAR. Prof. Dr. KAYNAK SELEKLER

Alzheimer hastalığı, meme kanseri ve prostat kanserinin toplamından daha fazla insanı etkiliyor. 65 yaş ve üzeri insanların %10'u, 85 yaşın üstündeki kişilerin üçte biri Alzheimer hastası ve 2050 yılına kadar bu sayının iki katına çıkması bekleniyor.
Bilim insanları, beyindeki amiloid-beta plaklar (senil plaklar)’ı ve tau yumaklar (nörofibriler yumaklar)’ı oluşturan beta amiloid ve tau toksik proteinlerin Alzheimer hastalığına neden olduğunu kabul ediyor. PET taramaları ve beyin omurilik sıvısı analizi gibi daha önceki teşhis yöntemleri bu proteinleri hastalığın başlangıcında ve erken evresinde tespit edebiliyordu, ancak bunlar pahalı, invazif ve kolayca erişilemez yöntemler.
Son yıllarda, merkezi sinir sistemi hastalığına bağlı protein değişikliklerinin kanda tespit edilebileceği gösterildi. 
Daha yeni, daha ucuz, kan bazlı testler, Alzheimer riskinin hastalığının erken evrelerinde ve hatta semptomlar ortaya çıkmadan önce daha erken tespit edilmesini sağladı.
Fırsat verildiğinde, Amerikalıların %90'ı, belirtiler olmasa bile Alzheimer hastalığı için kan biyobelirteç testi yaptıracaklarını söylüyor. 
Özellikle, %80'i bir doktorun test istemesini beklemeyeceklerini, testi kendileri talep edeceklerini söylüyor. 
Şirketler, yalnızca aile öyküsü veya bilişsel semptomlar konusunda endişeleri olanlara değil, herkese test yapılmasını öneriyor. 
Test fiyatları yüzlerce ila binlerce dolar arasında değişiyor ve genellikle tekrar test yapılmasını teşvik etmek için tasarlanıyor.
Kan alımları evde veya sertifikalı laboratuvarlarda yapılıyor.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Alzheimer hastalığının teşhisine yardımcı olmak için ilk kan testi  tanı cihazının piyasaya sürülmesini 16 Mayıs 2025’te onayladı. Bu ilk onaylanan test, hastalığın belirti ve semptomlarını gösteren 55 yaş ve üzeri yetişkin hastalarda Alzheimer hastalığıyla ilişkili amiloid plaklarının erken teşhisi için tasarlandı. 
Bu bulgular, yeni kan testinin, bilişsel bozukluğu olan hastalarda test sırasında Alzheimer hastalığıyla ilişkili amiloid patolojisinin varlığını veya yokluğunu güvenilir bir şekilde tahmin edebileceğini gösteriyor.
Bu test, hafıza kaybı ve bilişsel sorunların Alzheimer hastalığının bir sonucu olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilir ve hastaların hastalığı tedavi etmek için hâlihazırda onaylanmış ilaçlara daha erken erişimini sağlayabilir. 
Diğer yandan Alzheimer Derneği de dahil olmak üzere evde yapılan testleri eleştirenler, uzman tarafından istenmeden ve daha onaylanmamış ve tüketici tarafından yapılan Alzheimer testlerinin düzenlenmesini sorun olarak görüyor.
Dernek yaptığı açıklamada "testler yanlış pozitif sonuçlar verebilir, yani kişilerde aslında bunama olmadığı halde bunama olduğunu söyleyen sonuçlar çıkabilir” diyor.
Yanlış pozitif sonuçlar, diğer klinik bilgilerle birlikte, Alzheimer hastalığı için uygunsuz bir teşhise ve gereksiz tedaviye yol açabilir. Bu durum psikolojik sıkıntıya, doğru teşhisin gecikmesine, masraflara ve gereksiz tedaviden kaynaklanan yan etki riskine yol açabilir. Diğer yandan yanlış negatif sonuç alanlar, aslında Alzheimer hastalığına sahip olabilir. Yanlış negatif sonuçlar, gereksiz ek tanı testlerine ve etkili tedavide potansiyel gecikmelere yol açabilir.
Açıklamada, "bu ve diğer nedenlerden dolayı, Alzheimer Derneği, evde tarama testlerinin uzman bir hekim tarafından yapılacak kapsamlı bir muayenenin yerine kullanılamayacağına ve kullanılmaması gerektiğine inanıyor. Değerlendirme ve teşhis sürecinin tamamı, sorumlu ve nitelikli bir demans uzmanıyla sürekli bir ilişki çerçevesinde yürütülmelidir" deniyor.
Kısaca Alzheimer hastalığı tanısını laboratuar tetkikleri değil, bu konuda uzman bir hekim koyar.
ALZHEIMER HASTALIĞININ BAŞLANGICINDA SEMPTOMLAR HAFİF ve MÜPHEMKEN TANI NASIL KONUR?
1.HASTA HİKÂYESİ (YAKINLARINDAN ALINAN BİLGİ DÂHİL)
2.FİZİK VE NÖROLOJİK MUAYENE
3.LABORATUVAR İNCELEMELERİ (KAN BİYOKİMYASI)
4.NÖROPSİKOLOJİK TESTLER
5.GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ  (BT, MR, AMİLOİD PET, TAU PET)
6.BEYİN OMURİLİK SIVISI TETKİKİ  (BOS Biyobelirteçleri)
7.KAN İNCELEMELERİ (Kan Biyobelirteçleri)
8.GENETİK İNCELEME
Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve kalpgazetesi.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.