SEUL’DEN ORTA KORİDOR’A 19 MİLYAR DOLARLIK İŞ BİRLİĞİ

Kore ile Orta Asya arasında yeni dönem: Ticaret, enerji, teknoloji ve lojistikte tarihi buluşma SEUL – 17 Eylül 2026

SEUL’DEN ORTA KORİDOR’A 19 MİLYAR DOLARLIK İŞ BİRLİĞİ Kore ile Orta Asya arasında yeni dönem: Ticaret, enerji, teknoloji ve lojistikte tarihi buluşma SEUL – 17 Eylül 2026 Güney Kore’nin başkenti Seul, 16 Eylül 2026’da Güney Kore ile Orta Asya ülkeleri arasındaki ilişkiler açısından tarihi bir zirveye ev sahipliği yaptı. Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un ev sahipliğinde gerçekleştirilen ilk Kore–Orta Asya Zirvesi’ne Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Tacikistan liderleri katıldı. Zirvenin ana gündemini; ticaret ve yatırım, kritik mineraller, enerji, tedarik zincirleri, yapay zekâ, dijital dönüşüm, altyapı ve ulaştırma oluşturdu. Zirve sonunda uzun vadeli iş birliğinin çerçevesini belirleyen Seul Bildirisi kabul edildi. 19 MİLYAR DOLARLIK ANLAŞMA Zirvenin hemen öncesinde ise Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in Güney Kore ziyareti kapsamında iki ülke arasında yaklaşık 80 ticari anlaşma ve belgeye, toplamda yaklaşık 19 milyar dolar değer biçildi. Kazakistan Cumhurbaşkanlığı açıklamasında, söz konusu anlaşmaların enerji, madencilik, metalurji, sanayi ve diğer ekonomik alanlardaki iş birliklerini kapsadığı belirtildi. Kazakistan devlet varlık fonu Samruk-Kazyna da yaklaşık 80 anlaşmanın toplam değerinin 19 milyar dolar civarında olduğunu açıkladı. Bu rakam, yalnızca ekonomik bir büyüklük olarak değil, Güney Kore'nin Orta Asya ile uzun vadeli ekonomik ve teknolojik ortaklığını geliştirme iradesinin göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor. GÖZLER ORTA KORİDOR'DA Zirvenin dikkat çeken başlıklarından biri de Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Güzergâhı, yani yaygın adıyla Orta Koridor oldu. Çin’den başlayarak Orta Asya, Hazar Denizi, Kafkasya ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanan bu güzergâh, Asya ile Avrupa arasındaki ticarette önemli bir alternatif ulaşım hattı olarak değerlendiriliyor. Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, ülkesinin Orta Koridor’un kapasitesini artırmayı ve Kore ile Orta Asya üzerinden Avrupa arasında kesintisiz bir lojistik bağlantı oluşturmayı hedeflediğini ifade etti. Bu çerçevede Busan Limanı ile Kazakistan’ın Hazar kıyısındaki limanları arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi de gündeme geldi. Böylece Güney Kore’nin ileri teknoloji ve üretim gücü ile Orta Asya’nın enerji, maden ve ulaşım kaynaklarının buluşturulması hedefleniyor. TARİHİN DERİNLİKLERİNDEN GÜNÜMÜZE Bugünkü ekonomik ve diplomatik ilişkilerin arkasında yalnızca modern dönem bulunmuyor. Kore Yarımadası ile Türk topluluklarının yaşadığı Orta ve İç Asya coğrafyaları, tarih boyunca birbirinden tamamen kopuk dünyalar değildi. Özellikle Göktürkler ile Kore devletleri arasındaki ilişkiler, Çin kaynakları ile Kore ve Türk tarihine ilişkin araştırmalarda ele alınmaktadır. Akademik çalışmalarda, Göktürkler ile Kore arasındaki ilişkilerin özellikle 6. ve 7. yüzyıllarda, bölgedeki siyasi gelişmeler ve Çin’deki Sui Hanedanlığı döneminin oluşturduğu şartlar içerisinde şekillendiği belirtilmektedir. Kore tarihindeki Goguryeo (Koguryo) ve daha sonraki Goryeo (Koryo) dönemleri de Doğu Asya tarihinin önemli devlet ve hanedanlıkları arasında yer alır. Bugünkü “Korea” adının kökeni de Goryeo adına dayanmaktadır. Dolayısıyla Türk ve Kore tarihleri arasındaki ilişkiden söz ederken, bunu doğrudan “aynı tarihsel millet” şeklinde tanımlamak yerine, yüzyıllar boyunca devam eden komşuluk, diplomasi, savaşlar, kültürel temaslar ve karşılıklı etkileşimler çerçevesinde değerlendirmek tarihsel açıdan daha isabetlidir. YENİ İPEK YOLU'NDA YENİ BİR SAYFA Seul’de gerçekleşen zirve, yalnızca bugünün ticaret anlaşmalarını değil, geleceğin ulaşım ve üretim ağlarını da gündeme taşıdı. Güney Kore ile Orta Asya’nın beş ülkesi arasında yapılan ilk liderler zirvesinde; kritik madenlerden enerjiye, yapay zekâdan dijital dönüşüme, altyapıdan lojistiğe kadar geniş bir iş birliği alanı oluşturuldu. Önümüzdeki süreçte asıl dikkat çekici konu ise imzalanan anlaşmaların ne ölçüde somut yatırımlara, üretim tesislerine, ticaret hacmine ve yeni ulaşım bağlantılarına dönüşeceği olacak. Asya'nın doğusundaki Kore’den, Orta Asya bozkırlarına ve oradan Avrupa’ya uzanan Orta Koridor; 21. yüzyılın ticaret yollarından biri olma yolunda yeni bir döneme giriyor. TARİH NOTU      : Goguryeo (Koguryo): MÖ 37 – MS 668 yılları arasında Kore Yarımadası ve Mançurya'nın bazı bölgelerinde hüküm süren önemli eski Kore devletlerinden biridir. Goryeo (Koryo): 918–1392 yılları arasında Kore’de hüküm süren hanedanlıktır. “Korea” adının Batı dillerindeki kökeni Goryeo adına bağlanmaktadır. Orta Koridor: Çin ve Orta Asya’dan başlayarak Hazar Denizi, Kafkasya ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanan Trans-Hazar ulaşım güzergâhıdır. Kaynak / Dipnot       : 1. Kore Cumhuriyeti Hükümeti, 1. Kore–Orta Asya Zirvesi, Seul, 16 Eylül 2026. 2. Kazakistan Cumhurbaşkanlığı, 1. Orta Asya–Kore Zirvesi açıklaması, 16 Eylül 2026. 3. Samruk-Kazyna, Kazakistan–Kore İş Konseyi açıklaması, 15 Eylül 2026. 4. Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, “Sui Hanedanlığı Döneminde (581–618) Göktürk-Kore İlişkileri”. 5. Journal of Turkic Civilization Studies, “On the Ancient Relations Between the Turkic and Korean Peoples”. Araştırmacı Tarihçi – Yazar – Gazeteci                Dilber KÖSE