Antalya, yıllardır bir sinema şehrine dönüştürülmek isteniyor. Peki, bir şehri sinema şehri yapan nedir? Yalnızca ulusal ve uluslararası filmlere ev sahipliği yapmak, kırmızı halılar sermek, ödüller dağıtmak ve sinema üzerine etkinlikler düzenlemek mi? Yoksa o şehirde yaşayan, üreten, hikâyelerini anlatmaya çalışan sinemacılara da alan açmak mı? 2026 Antalya Altın Portakal Film Festivali ve Antalya Film Forum etrafında gündeme gelen sorular, bu meseleyi yeniden tartışmamız gerektiğini gösteriyor. Sinemanın gelişmesi için düzenlenen organizasyonların şeffaflığı, değerlendirme süreçlerinin güvenilirliği ve yerel sinemacılara yaklaşımı, en az festivalin kendisi kadar önemli. Instagram’da “Kimin Forumu” adlı hesap tarafından yayımlanan ve Antalya Film Forum 2026’yı konu alan yedi soru da bu tartışmanın önemli bir parçası. Bu soruların her birinin yanıtlanması, yalnızca başvuru sahipleri açısından değil, Antalya’nın sinema geleceği açısından da önem taşıyor. İlk soru: Antalya Film Forum’u kim yönetiyor? Antalya Film Forum’un 2026 yılındaki yönetim sorumluluğunu kim üstleniyor? Ön jürilerin belirlenmesinden proje seçim süreçlerinin yürütülmesine kadar hangi kişiler, hangi yetki ve sorumluluklarla hareket ediyor? Yüzlerce projenin başvurduğu, önemli desteklerin dağıtıldığı bir platformda yönetim sorumluluğunun açıkça bilinmesi neden bu kadar zor olsun? Bu soruların yanıtlanması, kişileri hedef göstermek için değil, kurumsal şeffaflığı sağlamak için gerekli. İkinci soru: Başvuru videoları neden izlenmedi? Kimin Formu hesabının paylaşımında, bazı sinemacıların başvuru dosyalarında sundukları mood videolarının izlenmediğini düşündüren analiz verilerine yer veriliyor. Eğer başvuru kapsamında talep edilen videolar gerçekten değerlendirme sürecine dâhil edilmediyse, bunun açıklanması gerekir. Sinemacılar, projelerini en iyi şekilde anlatabilmek için zaman, emek ve çoğu zaman sınırlı maddi imkânlarını kullanarak bu materyalleri hazırlıyor. Bu çalışmaların değerlendirme sürecinde nasıl ele alındığı bilinmeden, seçim sürecinin sağlıklı yürütüldüğüne ilişkin soru işaretlerini ortadan kaldırmak mümkün değil. Burada yanıtlanması gereken temel soru şu: Projeler hangi ölçütlerle ve hangi materyaller üzerinden değerlendirildi? Üçüncü soru: Kurallar herkes için aynı mı? Paylaşımda, İlk Uzun Metraj Film Geliştirme Platformu yönetmeliğindeki bir koşulu karşılamadığı belirtilen bir projenin seçkiye kabul edildiği, başka bir sinemacının ise aynı koşul nedeniyle farklı bir kategoriye yöneldiği ve haksızlığa uğradığını düşündüğü aktarılıyor. Bu iddiaların doğruluğu ve söz konusu kararların gerekçeleri, ilgili yönetmelik ve başvuru koşulları üzerinden açıklığa kavuşturulmalı. Eğer istisnalar uygulandıysa bunların hangi gerekçelerle yapıldığı da kamuoyuyla paylaşılmalı. Çünkü yönetmelikler, yalnızca başvuru sahiplerinden uymaları istenen metinler değildir. Aynı zamanda organizasyonların kendi kararlarını hangi ilkelere göre verdiklerini gösteren belgelerdir. Kuralların herkese eşit uygulandığına dair güven, ancak açık ve tutarlı bir değerlendirme sistemiyle sağlanabilir. Dördüncü soru: İki kişilik ön jüri nasıl karar verdi? Kimin Formu’nun paylaşımında, Pitching ve Work-in-Progress platformlarındaki ön jürilerin ikişer kişiden oluştuğu belirtiliyor. Bu kadar çok projenin değerlendirildiği bir süreçte, ön jürilerin çalışma yöntemi ve karar alma mekanizması hakkında bilgi sahibi olmak istemek son derece doğal. Projeler hangi ölçütlere göre değerlendirildi? Jüri üyeleri ortak bir değerlendirme toplantısı yaptı mı? Görüş ayrılıkları nasıl çözüldü? Kararlar hangi yöntemle kesinleştirildi? Jüri sayısının az olması tek başına bir usulsüzlük göstergesi değildir. Ancak değerlendirme yönteminin, puanlama sisteminin ve karar mekanizmasının açıklanması, seçkinin güvenilirliğini güçlendirir. Beşinci soru: Jüri üyesi mi, proje sahibi mi? Paylaşımda, 2026 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin farklı yarışmalarında jüri görevi üstlenen iki kişinin aynı zamanda Film Forum seçkisinde projelerinin bulunduğu ileri sürülüyor. Bu durum, tek başına bir çıkar çatışmasının gerçekleştiğini kanıtlamaz. Ancak festival bünyesindeki jüri görevleriyle proje başvuruları arasındaki ilişkinin nasıl düzenlendiği sorusunu gündeme getirir. Olası çıkar çatışmalarını önlemek için hangi etik kurallar uygulanıyor? Jüri üyelerinin kendi projeleriyle veya mesleki ilişkileri bulunan projelerle ilgili değerlendirmelerde bulunmasını engelleyen mekanizmalar var mı? Böyle durumlarda çekilme, beyan ve bağımsız değerlendirme usulleri nasıl işletiliyor? Festival yönetiminin bu sorulara açık yanıtlar vermesi, hem jüri üyelerini hem de seçkiye başvuran diğer sinemacıları koruyacaktır. Altıncı soru: Seçki sonuçları neden 12 gün gecikti? Paylaşımda, 2026 Antalya Film Forum yönetmeliğinde seçilen projelerin açıklanma tarihinin 2 Ekim olarak belirtildiği, sonuçların ise başvuru sahiplerine önceden bilgilendirme yapılmadan 14 Ekim’de duyurulduğu ifade ediliyor. Bir takvimin ilan edilmesi, başvuru sahiplerinin kendi işlerini ve projelerini buna göre planlamasını sağlar. Sonuçların gecikmesi elbette çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Asıl sorun, takvimdeki değişikliğin nedeninin ve yeni tarihin başvuru sahiplerine zamanında bildirilip bildirilmediğidir. Sinemacılar yalnızca projelerini geliştirmek için değil, çalışma takvimlerini, bütçelerini ve mesleki planlarını oluşturmak için de bu tür platformlara güveniyor. Bu güvenin korunması, kurumsal sorumluluğun bir parçasıdır. Yedinci soru: Eleştiriler neden silindi? Kimin Forumu hesabının paylaşımında, Antalya Film Forum’un değerlendirme süreçlerine yönelik eleştirilerini Instagram’da dile getiren sinemacıların yorumlarının silindiği belirtiliyor. Bu iddianın da açıklığa kavuşturulması gerekiyor. Yorumlar hangi gerekçelerle kaldırıldı? İçerik moderasyonu hangi ilkelere göre yapılıyor? Sinemacıların değerlendirme süreçlerini sorgulamasına ve deneyimlerini paylaşmasına nasıl bir alan tanınıyor? Elbette her sosyal medya hesabı, hakaret ve kişisel saldırılar gibi içeriklere karşı moderasyon uygulayabilir. Ancak gerekçeli eleştirilerle saldırgan içerikler birbirinden ayrılmalı. Şeffaflık, yalnızca alınan kararları duyurmak değil, bu kararlarla ilgili makul sorulara da yanıt verebilmektir. Bu yedi soru, ilgili kurumların yanıtlaması gereken önemli başlıklar ortaya koyuyor. İddiaların her birinin belge ve açıklamalarla değerlendirilmesi, tartışmanın kişisel suçlamalardan uzak, somut veriler üzerinden ilerlemesini sağlayacaktır. Ancak benim açımdan mesele, yalnızca Antalya Film Forum’un değerlendirme süreçleriyle sınırlı değil. Çünkü bütün bu tartışmaların ötesinde, Antalya’nın sinemayla kurduğu ilişkiye dair çok daha temel bir sorun var. Sinema şehri olmak, yerel sinemacılara sahip çıkmadan mümkün mü? Antalya’nın bir sinema şehri olması isteniyor. Peki, bu şehirde yaşayan, yazan, yöneten ve imkânları ölçüsünde film üretmeye çalışan yerel sinemacılar ne kadar destekleniyor? Bir projenin Film Forum seçkisine alınmaması elbette tek başına haksızlık anlamına gelmez. Her platformun belirli bir kontenjanı, değerlendirme ölçütleri ve sanatsal tercihleri vardır. Ancak mesele yalnızca seçkiye girememek de değil. Antalya’da film üreten sinemacılar, kendi şehirlerinde düzenlenen festivalde filmlerini seyirciyle buluşturabilecekleri bir alan bulabiliyor mu? Seçkiye alınmayı bir yana bırakalım; Antalya’nın yerel sinemacılarına festivalde gösterim hakkı bile tanınmıyorsa burada ciddi bir yaklaşım sorunu yok mudur? Bir şehrin sinema kültürünü geliştirmek, yalnızca dışarıdan gelen yapımları göstermekle mümkün olmaz. O şehirde üretilen filmlere, genç yönetmenlere, bağımsız sinemacılara ve kısıtlı bütçelerle üretim yapan insanlara da alan açılması gerekir. Yerel üretimin seyirciyle buluşamadığı, sinemacıların kendi şehirlerinde görünürlük kazanamadığı bir ortamda nasıl kalıcı bir sinema kültürü oluşturulabilir? Ben de bu yıl festival kapsamında katılmayı istediğim bazı bölümler ve etkinlikler olduğunu söylemeliyim. Ancak bazı projelerimi maddi yetersizlikler nedeniyle hayata geçiremediğim için, bazılarına da karşılaşılabilecek sorunları önceden tahmin ettiğimden dolayı katılmadım. Bu, katılmadığım her platformun haksızlık yaptığı anlamına gelmiyor. Fakat insanın kendi şehrindeki sinema ortamına bakarken imkânları, destek mekanizmalarını ve karşısına çıkabilecek engelleri hesaba katmak zorunda kalması bile üzerinde düşünülmesi gereken bir durum. Bağımsız sinema yapmak zaten kolay değil. Senaryo geliştirmek, ekip kurmak, çekim yapmak, post prodüksiyon sürecini tamamlamak ve filmi seyirciyle buluşturmak ciddi bir maddi kaynak gerektiriyor. Bu süreçlerde yeterli desteği bulamayan sinemacıların önüne bir de görünürlük ve gösterim imkânlarının sınırlılığı eklendiğinde, üretimin sürdürülebilirliği daha da zorlaşıyor. Antalya’nın sinema şehri olma iddiası, tam da burada anlam kazanmalı. Yerel sinemacılar yalnızca festival dönemlerinde hatırlanan isimler olmamalı. Yıl boyunca film üretmelerini, filmlerini göstermelerini, birbirleriyle iletişim kurmalarını ve yeni projeler geliştirmelerini sağlayacak bir ekosistem oluşturulmalı. Antalya’nın şirketleri sinemaya neden daha fazla destek vermiyor? Bir diğer önemli mesele de yerel şirketlerin sinemaya ve kültür-sanat üretimine sağladığı destek. Antalya, ekonomik ve turistik açıdan önemli bir şehir. Buna rağmen yerel sinemacıların film projelerini gerçekleştirmek için ihtiyaç duydukları sponsorluklara, ayni desteğe, ekipmana, mekân olanaklarına ve yapım ortaklıklarına erişimi yeterince güçlü değilse, burada da bir eksiklikten söz etmek gerekir. Elbette Antalya’daki bütün şirketlerin sinemaya ilgisiz olduğunu söylemek doğru olmaz. Destek veren kurumlar ve bireyler bulunabilir. Ancak asıl mesele, bu desteğin münferit girişimlerle sınırlı kalmayıp düzenli ve sürdürülebilir bir yapıya dönüşüp dönüşmediğidir. Yerel şirketler, sinema desteğini yalnızca büyük festivallerin görünürlüğüne katkı sağlayan bir sponsorluk faaliyeti olarak görmemeli. Antalya’da yaşayan sinemacıların kısa ve uzun metrajlı filmlerine, belgesellere, animasyonlara ve bağımsız yapımlara da destek verebilmeli. Küçük bütçelerle başlayan projelerin bile doğru koşullar sağlandığında şehrin kültürel değerine katkı sunabileceği unutulmamalı. Üstelik bu destek yalnızca maddi kaynak sağlamak anlamına gelmiyor. Şirketler çekim mekânı sunabilir, ekipman veya teknik hizmet desteği verebilir, çalışanlarının uzmanlığını paylaşabilir ya da yerel yapımların tanıtımına katkıda bulunabilir. Bana göre Antalya’nın bir başka sorunu da sinema alanında İstanbul’a bağımlı bir anlayışla hareket edilmesi. Sektördeki profesyonel ağların, yapım olanaklarının ve finansman kaynaklarının İstanbul’da yoğunlaşması elbette Türkiye sinemasının yapısal bir gerçeği. Ancak Antalya’nın kendi yerel kaynaklarını harekete geçirmeden, kendi sinemacılarını desteklemeden ve yerel şirketlerini üretim süreçlerine dâhil etmeden bu bağımlılığı aşması mümkün değil. Bir şehir, yalnızca film çekimine uygun doğal güzelliklere sahip olduğu için sinema şehri olmaz. Sinema şehri olmak; üretim yapan insanlara, teknik altyapıya, finansman kaynaklarına, gösterim alanlarına ve sürekliliği olan bir kültür ortamına sahip olmak demektir. Antalya’nın böyle bir yapıyı kurmak için potansiyeli var. Fakat bu potansiyelin gerçeğe dönüşmesi, yerel sinemacıların kendi şehirlerinde yalnız bırakılmamasına bağlı. Asıl soru: Antalya nasıl bir sinema şehri olmak istiyor? Antalya Altın Portakal Film Festivali, bu şehrin sinema tarihinde önemli bir yere sahip. Antalya Film Forum da projelerin geliştirilmesi ve sinemacıların desteklenmesi açısından önemli bir platform olma iddiası taşıyor. Bu kurumların değerini korumak ve geliştirmek, süreçlerin şeffaflığına ilişkin soruların açıkça yanıtlanmasını ve sinema üretiminin daha geniş bir tabana yayılmasını gerektiriyor. Kimin Forumu hesabının gündeme getirdiği yedi sorunun yanıtlanması, bu açıdan önemli bir başlangıç olabilir. Yönetim sorumluluğunun açıklanması, başvuru materyallerinin nasıl değerlendirildiğinin ortaya konması, yönetmeliklerin eşit uygulanması, jüri mekanizmalarının anlaşılır hâle getirilmesi, olası çıkar çatışmalarına karşı önlem alınması, takvim değişikliklerinin duyurulması ve eleştirilere açık bir iletişim kurulması, güven ortamını güçlendirebilir. Fakat bütün bunlar gerçekleşse bile başka bir soruyu sormaya devam edeceğiz: Antalya, kendi sinemacılarının filmlerine kendi festivalinde yer açmıyorsa nasıl bir sinema şehri olmayı hedefliyor? Yerel sinemacıların filmlerini gösterebileceği alanlar yaratılmadan, bağımsız üretime destek verilmeden ve yerel şirketler bu sürecin parçası hâline gelmeden bu hedefin ne kadar gerçekçi olduğu tartışmalıdır. Benim merak ettiğim tam olarak bu. Antalya’nın sinema şehri olma iddiası, yalnızca büyük organizasyonların başarısıyla mı ölçülecek, yoksa bu şehirde yaşayan sinemacıların üretim yapabilmesi ve eserlerini seyirciyle buluşturabilmesiyle mi? Çünkü bir şehri sinema şehri yapan, yalnızca orada düzenlenen festival değildir. O şehrin kendi hikâyelerini anlatan insanlara ne kadar alan açtığıdır. Antalya gerçekten bir sinema şehri olmak istiyorsa önce kendi sinemacılarına sahip çıkmalı. Onların filmlerini görmeli, üretimlerini desteklemeli ve seyirciyle buluşmalarını sağlamalı. Aksi hâlde geriye şu soru kalıyor: Antalya sinemanın şehri mi olacak, yoksa sinemanın yalnızca belirli günlerde uğradığı bir şehir olarak mı kalacak? Kimin Forumu hesabında dile getirilen sorulara ve bu yazıda gündeme getirdiğim diğer konulara ilişkin açıklama yapmak isteyenlerin yanıtlarına da açığım. İlgili kurumların ve kişilerin görüşlerini paylaşmak istemeleri hâlinde kapım da sayfam da kendilerine açıktır.